در این صفحه میتوانید تمام مطالب مرتبط با «نوشتار» را مشاهده کنید. آخرین مقالات و منابع در دسترس هستند.
خلاصه مطالبی که در این صفحه می خوانید : نوشتار موسی غنی نژاد با عنوان «تفکر مهندسی در اقتصاد و آفت های آن» و نوشتار حسین دباغ با عنوان «جنگ حماس و اسرائیل: یک تحلیل اخلاقی» و علیه استثناانگاریِ انسان؛ نوشتاری از جِف سیبو و نوشتار مهدی تدینی با عنوان «اسطورۀ مصدق» و نوشتار محمدامیر قدوسی: مروری بر کتاب اخلاق دین شناسی اثر ابوالقاسم فنائی و نوشتار هادی حکیم شفایی با عنوان «زوال نقد در جامعه ایران و ضرورت تفکر انتقادی» و نوشتار «پناهیان؛ تقابل دین و اخلاق» از حمید نوربخش و نوشتار فرهاد شفتی با عنوان «سه واژه ی کلیدی برای بازبینی فهم دینی
با استفاده از لینک های زبر می توانید به مطالب مورد نظر خود در سایت
انجمن اپتیک و فوتونیک ایران دسترسی پیدا کنید
صدانت
نوشتار موسی غنی نژاد با عنوان «تفکر مهندسی در اقتصاد و آفت های آن»
مهندسی در علوم طبیعی یکی از مهم ترین عوامل افزایش رفاه انسان ها در طول قرن های متمادی به ویژه در دو سده اخیر پس از انقلاب صنعتی بوده است. این واقعیت انکار ناپذیر طبیعتا ارج و قرب مهندسی را در افکار عمومی به شدت و به حق بالا برده است؛ اما در عین حال به این اندیشه نادرست یا توهم دامن زده که در هر زمینه ای می توان مشکلات پیش رو را با روش های مهندسی از میان برداشت. به بیان دیگر، گویی پاسخ معمای تمام حوزه ها در تفکر مهندسی است.
مهندسان بهتر از هر کسی نسبت به محدودیت های قدرت خود آگاهند و می دانند که با مهندسی «هر کاری» را نمی توان انجام داد و اتفاقا با شناخت دقیق این محدودیت ها است که آنها می توانند در رسیدن به اهداف خود موفق شوند. بنابراین توهمی که به آن اشاره شد ناشی از فکر مهندسان نیست، بلکه ریشه در نوعی تفکر مهندسی دار...
ادامه مطلب صدانت
نوشتار حسین دباغ با عنوان «جنگ حماس و اسرائیل: یک تحلیل اخلاقی»
جنگ حماس و اسرائیل: یک تحلیل اخلاقی
حسین دباغ
*برای بلاگ انجمن فلسفی آمریکا
ارائه یک تحلیل جامع از جنگ و نزاع دراز دامن بین اسرائیل و حماس متضمن در نظر آوردن عوامل تاریخی و سیاسی در کنار ملاحظات فلسفی و اخلاقی است. بروز خشونت آشکار از هر دو سو به اختلاف نظرهای بنیادین در مورد ماهیت عدالت و دولت، مشروعیت مقاومت در برابر اشغالگری، و شاید مهم تر از بقیه مفهوم “قربانی بودن” بر می گردد.
حماس فلسطینیان را قربانی سرکوب استعماری می داند و مقاومت خشونت آمیز خود را به عنوان ابزاری برای مقابله موجه می پندارد. در مقابل، اسرائیل نیز یهودیان را قربانی ظلم سیستماتیک تاریخی می داند و اشغال غیرقانونی و گسترش قلمرو خود را توجیه می کند.
حقوق بین الملل بشردوستانه چارچوبی معقول برای ارزیابی رفتار طرف های دخیل در جنگ ارائه می کند....
ادامه مطلب صدانت
علیه استثناانگاریِ انسان؛ نوشتاری از جِف سیبو
علیه استثناانگاریِ انسان
نویسنده: جِف سیبو، دانشیارِ مطالعاتِ محیط زیستی و استاد وابسته ی اخلاق زیستی، اخلاق پزشکی، فلسفه، و حقوق در دانشگاه نیویورک
ترجمه: علی بنی اسد
منبع: مجله ی ایان
عکس از جورج راجر. منبع: مگنوم. حق تقدم با فیل ها است. اوگاندا، ۱۹۵۸
در تنگنا که باشید، یحتمل جانِ یک انسان را باارزش تر از جانِ یک حیوان می انگارید. استدلال های خوبی برای نادرستیِ این طرز فکر در کارند.
همین ژانویه، مردی ۵۷ساله ساکنِ بالتیمور، عمل پیوند قلبی داشت از یک خوک. استفاده از حیواناتِ غیرانسان همچون منبعِ عضوی برای انسان ها بیگانه پیوندزنی[۱] نام دارد. هرچند ممکن است استفاده از حیواناتِ غیرانسان به این منظور ایده ی نگران کننده ای به نظر رسد، بسیاری از انسان ها می اندیشند چنانچه بتوانیم فناوری اش را بهتر و بهتر کنیم (آن مرد دو ماه بعدتر مُرد) به فدا...
ادامه مطلب صدانت
نوشتار مهدی تدینی با عنوان ...
ادامه مطلب صدانت
نوشتار محمدامیر قدوسی: مروری بر کتاب اخلاق دین شناسی اثر ابوالقاسم فنائی
«اخلاق دین شناسی: پژوهشی در باب مبانی اخلاقی و معرفت شناسانه فقه»، کتابی است به قلم ابوالقاسم فنائی که نشر نگاه معاصر در سال ۱۳۸۹ هجری خورشیدی آن را در ۵۷۸ صفحه منتشر کرده است. این کتاب در یک بیان کوتاه ادعانامه ای است مدلّل، اندیشیده، متواضعانه و در عین حال با اعتماد به نفس کامل، علیه سنت اجتهاد فقهی رایج در حوزه های علمیه جهان اسلام و به ویژه جهان تشیع.
نویسنده اندوخته های فراوانی از دو سنت تعلیمی حوزوی و دانشگاهی در آستین دارد و علاوه بر سابقه طولانی آموزش و پژوهش در حوزه علمیه قم، به برکت بهره مند شدن از فرصت اعزام به انگلستان از سوی یکی از موسسات مهم حوزوی قم برای ادامه تحصیل در حوزه فلسفه اخلاق، هر دو فضای دانشگاه های علوم انسانی ایران و انگلستان را تجربه کرده است، لذا می کوشد تا نمونه درخشانی از یک نقد سن...
ادامه مطلب صدانت
نوشتار هادی حکیم شفایی با عنوان «زوال نقد در جامعه ایران و ضرورت تفکر انتقادی»
زوال نقد در جامعه ایران و ضرورت تفکر انتقادی
نویسنده: هادی حکیم شفایی
نقد و فرهنگ گفتگو در جامعه ایرانی حتی در سطح تحصیلکردگان، روشن اندیشان و نخبگان، با وضعیت مطلوب فاصله بسیار دارد. اگر بتوان بهترین واژه را برای توصیف این وضعیت بکار برد واژه ی《ابتذال》بهترین وصف ممکن در بیان این مساله است. به نظر میرسد که اساسا واژه نقد یا نقد کردن، بدرستی فهم و یا تمرین نشده است. با رجوع به فرهنگ های واژگان، تعریف نقد کردن را چنین می یابیم:
“جدا کردن سره از ناسره” و یا “مطرح کردن ضعف و قوت یک اثر”. با توجه به این معانی، مشخص می شود که نقد کردن، در معنای لغوی، اعم از بیان خوبی ها و بدی ها، خطاها و صحیح ها، خدمات و خیانت ها، و مزایا و معایب است؛ به عبارتی، فرایند نقد کردن، بر مبنای《تفکر انتقادی》صورت...
ادامه مطلب صدانت
نوشتار «پناهیان؛ تقابل دین و اخلاق» از حمید نوربخش
پناهیان؛ تقابل دین و اخلاق
حمید نوربخش
مقدمه صدانت: علیرضا پناهیان در سحرهای ماه رمضان ۱۴۰۲ با حضور در برنامۀ «ماه من» که به طور مستقیم از شبکۀ سه پخش می شود دربارۀ تلقی های ناصواب از دین و آثار تحریف دین -با عنوان “اصلاح برداشت های ناروا از دین در رسالت و کلمات امیرالمؤمنین”- به سخنرانی و گفتگو می پردازد. ایشان در جلسه پنجم این برنامه -در تاریخ ۱۴۰۲/۰۱/۰۷- سخنانی پیرامون تقابل اخلاق و دین بیان کرد که جنجال بسیاری در فضای مجازی به راه انداخت. نوشتار زیر معطوف به سخنان ایشان در آن برنامه است.[۱]
یکم: پناهیان در اینجا چیزی شبیه به اخلاق فضیلت ارسطویی را الگویی از اخلاق گرفته است، آن هم با برداشتی مشوش و معوج. همان طور که می دانید، در اخلاق فضیلت، «فضیلت» میانه ای بین دو افراط (یا افراط و تفریط) است. آنچه در ماجرای علی(ع) فض...
ادامه مطلب صدانت
نوشتار فرهاد شفتی با عنوان «سه واژه ی کلیدی برای بازبینی فهم دینی: زن، زندگی، آزادی»
سه واژه ی کلیدی برای بازبینی فهم دینی: زن، زندگی، آزادی
فرهاد شفتی | ماهنامه ی کوچه، سال ۷، شماره ۴۴
نخستین بار که شعارِ “زن، زندگی، آزادی” را شنیدم، اگرچه می دانستم که خاستگاه این شعار به مراتب فراتر از بحث های دینی است، پیوند نزدیکی بین این سه واژه و بحث های معاصر در بازبینی فهم دینی یافتم. آنگونه که می بینم هر یک از این سه واژه، در کنار چندین پیام و دغدغه ی درخور توجه که با خود دارند، به یکی از جنبه های گران مایه ی فهم دینی نیز مربوط می شوند. در واقع این سه واژه را نماینده ی برخی از مهم ترین مباحث دین شناسی در این روزگار می بینم.
در بسیاری از مباحث علمی، تعدادی از کلیدواژه ها آنچنان نقش پررنگی در فرآیند تحلیل می یابند که رفته رقته به مدخل آن مباحث تبدیل می شوند. واژه ای که به عنوان مد...
ادامه مطلب صدانت
نوشتار شهرام اتفاق با عنوان «حاکمیت کدام قانون؟»
حاکمیت کدام قانون؟
شهرام اتفاق- ۳ دی ماه ۱۴۰۱ – فایل PDF این نوشتار
آدرس خبر در فردای اقتصاد
مقدمه:
به تازگی رسانه وزین «فردای اقتصاد» اقدام به برگزاری چند نشست درباره موضوع «قانون و حاکمیت قانون» نموده است که باید آن را به فال نیک گرفت و خردمندی در انتخاب این سرفصل را ستود.[۱]
در نگاه نخست، میهمانان این نشست ها جملگی بر منزلت «قانون و حاکمیت قانون» تأکید دارند و سامان یافتن امور جامعه ایرانی را در گرو برقراری آن می دانند. اما در واقع، معنای «قانون» در نزد سخنوران عالی قدر آن نشست ها، مترتب بر مفهوم واحدی نیست و هر یک از ایشان، واژه «قانون» را با فهمی متفاوت مراد می کند. به رغم آن که به توصیف مولانا: «گر چه ماند در نبشتن شیر و شیر».
از این رو می توان ادعا نمود که یکی از دستاوردهای گران بهای این نشست ها، برجسته نمودن همین تفاوت ه...
ادامه مطلب صدانت
نوشتار امید قائم پناه با عنوان «در ستایش تردید»
در ستایش تردید
نویسنده: امید قائم پناه
این مطلب را می توان نوعی معرفی ایده پیتر برگر دانست. در نوشتار پیشارو کوشش می شود به سوالاتی از این دست پاسخ داده شود: دوران مدرن چه ویژگی اساسی ای دارد؟ الزامات این ویژگی چیست؟ چه چیزی موجب تمایز نسل های جدیدتر از نسل های پیشین می شود؟ مواجهه آدمیان عصر حاضر و به طور خاص نسل جدید با ادیان و ایدئولوژی ها چگونه است؟ در چنین شرایطی نظام های فکری چگونه باید عمل کنند؟
کثرت زایی مدرنیته
در مورد مدرنیته تعابیر و برداشت های مختلفی وجود دارد، با این حال به نظر می رسد در یک معنای آن اتفاق نظر وجود داشته باشد و آن این که مدرنیته کثرت بی سابقه ای را در همه امور به وجود آورده است. پیش از این و در گذشته های دور، در هر اجتماعی یک اجماع شناختی و هنجاری نسبی ای وجود داشته است. به این معنا که اعضای یک اجتماع برداش...
ادامه مطلب صدانت
نوشتار آرش نراقی با عنوان ««مسأله مرگ» و روایت هنری: درباره مالون می میرد اثر ساموئل بکت»
«مسأله مرگ» و روایت هنری: درباره مالون می میرد اثر ساموئل بکت
آرش نراقی، ۱۱ آوریل ۲۰۱۸
۱. ساموئل بکت در مالون می میرد ما را چشم در چشم مرگ می کند. او ما را در زورق نگاه پبرمرد داستانش می نشاند، و آرام آرام به سوی مردابهای مه آلود تجربه مرگ می راند. ما تجربه مردن را با پیرمرد داستان شریک می شویم. اما دغدغه بکت در این رمان فقط بازآفرینی موقعیت مرگ و بازآزمایی «تجربه مرگ» نیست، او عمیقاً با «مسأله مرگ» هم دست به گریبان است. «مسأله مرگ» از «تجربه مرگ» و «پرسش از مرگ» متمایز است. مرگ تجربه ناگزیری است که سایه اش بر لحظه لحظه زندگی ما جاری است، و در پایان راه صبورانه در انتظار ما نشسته است. مهابت این تجربه یگانه چنان است که لاجرم ما را با «پرسش از مرگ» روبرو می کند. پرسش از مرگ ناشی از حیرت و ن...
ادامه مطلب صدانت
نوشتار بعثت علمی با عنوان «شبکه های اجتماعی و شرمِ نافرهیختگی»
شبکه های اجتماعی و شرمِ نافرهیختگی
بعثت علمی
برجسته ترین پیامد گسترش شبکه های اجتماعی اهمیت یافتن سخن بوده است: برای انسانِ امروز، به سخن درآوردن شخصی ترین اندیشه هایش (در قالب یک «توئیت»، «استوری»، «پُست»، «کامنت»، «ویدئوی یوتیوب» و …) و داد وستد آن ها با دیگر اندیشه ها گویی سرنوشت سازترین کار روزانه ی انسان شده است. اکنون، سکوت، گوشه گیری و درخودفرورفتن فضایلی عارفانه نیستند چرا که دیگر کمتر کسی از وسوسه ی از-خود-سخن-گفتن در امان است؛ اینترنت پر است از «عارفان» پرسخن!
اکنون، همگام با گسترش روزافزون رسانه هایی که از کاربر می خواهند «محتوا تولید» کند، انسان بیش از پیشْ هستی خود را در سخن گفتنِ از خودْ شکوفا می کند: اگر تا پیش از برآمدن اینستاگرام «انسان موفق» آن «مهندسی» بود که با تکیه بر ریاضی و فیزیک جهان مادی را ...
ادامه مطلب صدانت
نوشتار فرهاد شفتی با عنوان «چرا مسلمانم؟ ضروری اسلام را چه می دانم؟»
چرا مسلمانم؟ ضروری اسلام را چه می دانم؟
فرهاد شفتی
در عنوان این نوشتار، و نیز در متن، ضمیر متکلم وحده را هدف مند انتخاب کرده ام تا از همین آغاز ادعای تعیین تکلیف برای دیگران یا دعوی طرح نظریه ای علمی در گستره ی کلام، دین یا معرفت شناسی دینی را نفی کنم و فروتنانه بیان کنم که آنچه در پاسخ به پرسش های بالا می نویسم دیدگاه من بر مبنای فهم من از دین و قرآن است، فهمی شخصی که با آن اندیشه و دلم آرام گرفته است. همچنین امیدوارم که این عنوان روشن کند که بنای این نوشتار نقد یا دفاع یا پاسخ به هیچ یک از سخنان و نوشته های اندیشمندان حوزه ی دین و معرفت شناسی دینی در این موضوع خاص نیست و منظور تنها مطرح کردن دیدگاهم است برای علاقه مندان تا شاید در کنار دیدگاه های متفاوت و متنوع دیگر، این را نیز در گوشه ای از رواق اندیشه قرار دهند....
ادامه مطلب صدانت
نوشتار عباسعلی منصوری با عنوان «نقد محسن کدیور بر عبدالکریم سروش: تاملی در سنخ نقد و محل اختلاف»
نقد محسن کدیور بر عبدالکریم سروش: تاملی در سنخ نقد و محل اختلاف
عباسعلی منصوری
عضو هیات علمی دانشگاه رازی
این یاداشت تلاشی است برای بررسی این پرسش که:
نقد محسن کدیور بر دین شناسی عبدالکریم سروش از سنخ روشنفکری دینی است یا از سنخ استفاده از چماق تکفیر؟
بلکه به تعبیر بهتر پرسش واقعی این است که:
مساله اصلی که سروش و کدیور در مورد آن اختلاف نظر دارند، چیست؟
پیش پرسش: چرا لازم است که در مورد اختلاف دین شناسی محسن کدیور و عبدالکریم سروش بیشتر بگویم و بنویسیم؟
برخی از کسانی که به لحاظ دین شناسی به جریان روشنفکری و نواندیشی دینی تعلق خاطر دارند، این نوع نوشتارها و پرداختن به این اختلاف را به زیان روشنفکری دینی می دانند.تا حدی که حتی از انتشار این نوع نوشتارها ابا دارند. اما بنده ماجرا را اینگونه ...
ادامه مطلب صدانت
نوشتار «دفاع از “اصالت فرهنگ” ملکیان» به قلم حسین حسینی
دفاع از “اصالت فرهنگ” ملکیان
به قلم حسین حسینی
استاد ملکیان هم مثل هر متفکر دیگری قابل نقد است و تبعا نمی توان همه ی آرای ایشان را دربست پذیرفت یا یکسره رد کرد. خودشان هم نشان داده اند که مدافع نقد و نقادی اند و چنین رویکردی را در آثارشان می بینیم.
در این نوشته ی کوتاه به توضیح نظریه “اصالت فرهنگِ” استاد ملکیان و دفاع از آن می پردازم. در نوشته های بعدی امیدوارم نقدهایی هم که به آرای ایشان به نظرم می رسد، مطرح کنم. برای نمونه، با جبرگرایی ایشان مخالفم و به نظرم، این جبرگرایی با تمام پروژه فکری ایشان مانند اصالت فرهنگ، عقلانیت و معنویت یا دغدغه ی اصلاح گری فردی و اجتماعی در تضاد جدی است.
در ابتدا باید گفت که ملکیان به هیچ وجه کار سیاسی یا اقتصادی را کم اهمیت نمی داند. اصلا مگر می شود سیاست و اقت...
ادامه مطلب صدانت
نوشتار «دفاع از “اصالت سیاست” ملکیان» به قلم حسین حسینی
دفاع از “اصالت سیاست” ملکیان
به قلم حسین حسینی
استاد ملکیان هم مثل هر متفکر دیگری قابل نقد است و تبعا نمی توان همه ی آرای ایشان را دربست پذیرفت یا یکسره رد کرد. خودشان هم نشان داده اند که مدافع نقد و نقادی اند و چنین رویکردی را در آثارشان می بینیم.
در این نوشته ی کوتاه به توضیح نظریه “اصالت فرهنگِ” استاد ملکیان و دفاع از آن می پردازم. در نوشته های بعدی امیدوارم نقدهایی هم که به آرای ایشان به نظرم می رسد، مطرح کنم. برای نمونه، با جبرگرایی ایشان مخالفم و به نظرم، این جبرگرایی با تمام پروژه فکری ایشان مانند اصالت فرهنگ، عقلانیت و معنویت یا دغدغه ی اصلاح گری فردی و اجتماعی در تضاد جدی است.
در ابتدا باید گفت که ملکیان به هیچ وجه کار سیاسی یا اقتصادی را کم اهمیت نمی داند. اصلا مگر می شود سیاست و اقت...
ادامه مطلب صدانت
نوشتار هدایت علوی تبار با عنوان «الحادِ اصل موضوعی سارتر»
الحادِ اصل موضوعی سارتر
نوشته: هدایت علوی تبار
ژان پل سارتر یکی از فیلسوفان ملحد قرن بیستم است. او با دلایل فلسفی به موضع الحادی خود نرسید بلکه دلایل روان شناختی و جامعه شناختی باعث شد تا در دوازده سالگی الحاد را، به تعبیر خودش، «شهود» کند. بنابراین الحاد سارتر، در اصل، غیرفلسفی و غیراستدلالی است و در فلسفۀ او به عنوان یک نتیجه یا نقطۀ پایان مطرح نمی شود، بلکه نقش یک اصل موضوع یا نقطۀ شروع را ایفا می کند و او نتایج مهمی از آن می گیرد. در این مقاله برای اثبات این جنبه از الحاد سارتر سه دلیل آورده شده است.
مقدمه
ژان پل سارتر در آغاز نوجوانی ایمان خود را از دست داد. ریشۀ بی ایمانی او را، همانطور که خود گفته است، باید در خانواده و محیط زندگیش در دوران کودکی جستجو کرد.(۱) سارتر در خانواده ای بورژوا که از پدربزرگ، مادربزرگ و ماد...
ادامه مطلب