انجمن اپتیک و فوتونیک ایران

به گزارش معاونت روابط عمومی و اطلاع رسانی آموزش و پرورش به نقل از خبرگزاری تسنیم، مرتضی شکوهی درباره جمعیت بالای دانشآموزان درکلاسهای درس در دوره ابتدایی و تأثیر منفی آن بر تدریس معلم و یادگیری دانشآموز اظهارکرد: تراکم دانشآموزی از چند متغیر تأثیر میپذیرد، در دوره ابتدایی تعداد زیادی از مدارس در روستاهای کمجمعیت، مناطق عشایری و مرزی هستند که در پهنه ایران توزیع شدهاند.

وی افزود: برای اینکه بتوانیم دانشآموزان مناطق روستایی و کمجمعیت را تحت پوشش آموزش قرار دهیم، طبق سیاستی که آموزش و پرورش مدنظر دارد تا تمام کودکان لازمالتعلیم را تحت پوشش قرار دهد و فردی از تحصیل باز نماند ناچاریم به کلاس درس با حداقل تراکم دانشآموز، معلم اختصاص دهیم یعنی از سربازمعلمانی که در اختیار ما قرار داده میشود، نیروهای حقالتدریس و نیروهای خرید خدمات برای تأمین معلم در دوره ابتدایی استفاده میشود.

مدیرکل دفتر آموزش دبستانی وزارت آموزش و پرورش گفت: ممکن است یک مدرسه دو یا سه دانشآموز داشته باشد و با توجه به اینکه در دوره ابتدایی طرح روستامرکزی نداریم و مجاز نیستیم دانشآموزان را از یک روستا به روستای دیگر منتقل کنیم و حتماً باید در همان روستای خود آموزش ببینند، ناچاریم برای همان یک یا سه دانشآموز معلم اختصاص دهیم.

فعالیت39 هزار باب مدرسه ابتدایی در روستاها

وی ادامهداد: از 65 هزار مدرسهای که در دوره ابتدایی داریم حدود 39 هزار مدرسه در روستاها قرار دارند که در بیشتر این مدارس، تراکم دانشآموزان پایین است و حتی مدارس یک نفره، دو نفره و سه نفره داریم و حدود 13 هزار مدرسه داریم که حداکثر 13 دانشآموز دارند.

13هزار مدرسه با حداکثر13دانشآموز در کشور وجود دارد

شکوهی با اشاره به اینکه برای اینکه بتوانیم برای مدارس روستایی و کمجمعیت معلم تأمین کنیم ناچار هستیم تراکم را در استانها و شهرستانها افزایش دهیم، اظهارکرد: اگر بخواهیم در مناطق شهری استاندارد26 دانشآموز را که مصوبه شورای عالیآموزش و پرورش بر آن تأکید دارد رعایت کنیم تعداد زیادی از مدارس روستایی بدون معلم میمانند.

کمبود معلم از علل تراکم کلاسهادر شهرها ست

وی خاطرنشان کرد: بخشی از تراکم کلاس درس نیز به کمبود معلم باز میگردد وقتی به ما اجازه بدهند تراکم روستاها و شهرها را جدا محاسبه کنیم و براساس همان میزان تراکمی که شورای عالی آموزشوپرورش برای روستا و شهر تعریف کرده است به ما معلم اختصاص دهند طبیعی است که مشکل پیدا نمیکنیم اما چون به ما تعداد مشخصی معلم میدهند و میگویند باید بر این اساس تمام مدارس و دانشآموزان را تحت پوشش ببرید، آموزش و پرورش برای اینکه دانشآموزی ازتحصیل محروم نماند ناچار است سازوکارهایی بیاندیشد و تراکم دانشآموزی را در شهرها و مراکز استانها بالاتر ببرد تا بتواند از معلمانی که ذخیره میکند در روستاها استفاده کند، به همین دلیل است که تراکم دانشآموزی در شهرها بالاتر میرود.

استقبال خانوادهها یکی دیگر از علل تراکم دانش آموزی در برخی مدارس شهرها است

مدیرکل دفتر آموزش دبستانی عنوان ادامه داد: البته یکی دیگر از دلایل افزایش تراکم دانشآموزان در برخی مدارس ابتدایی شهرها، استقبال خانوادهها ازآنها است، اگرچه تقسیمات جغرافیایی را در مراکز استانها داریم و مدارس محدودهبندی میشوند با این وجود برخی خانوادهها بهدلیل باوری که به عملکرد برخی مدارس دارند، مطالبه ثبتنام درآنجا را دارند و این باعث افزایش تراکم دانشآموزان برخی مدارس میشود.

وی با اشاره به اینکه اصل ماجرای تراکم دانشآموزان درکلاسهای درس دوره ابتدایی به مسئله کمبود معلم مربوط است، گفت: در راستایتوسعه عدالت آموزشی و تحت پوشش بردن تمام دانشآموزان که وظیفه مهم آموزش و پرورش است، این سازوکار را اندیشیدهایم که تراکم کلاسهای درس در مراکز استانها و شهرهای بزرگ بالا برود تا بتوانیم به مناطق روستایی معلم اختصاص دهیم.

شکوهی درخصوص محاسبه جدای تراکمدانشآموزان در مناطق روستایی و شهرها و اعلام آن به سازمان برنامه و بودجه با هدف تخصیص معلم اظهارکرد: ابتدا محاسبات را انجام دادهایم و سپس به حوزه مربوطه اعلام کردهایم؛ لذا خواستههایمان را تهیه و جمعبندی کرده و به حوزه برنامهریزی و منابع انسانی ارائه میدهیم بنابراینآنها با توجه به داشتهها، شرایط، امکانات و پیگیریهاییکه انجام میدهند اعلام میکنند که آیا این مسئله شدنی و یا قابل اجرا نیست، بنابراین ما به عنوان مطالبهگر، نیازهایمان را به حوزه برنامهریزی و منابع انسانی وزارت آموزشوپرورش اعلام و با شورای عالی آموزش و پرورش نیز مکاتبه و در خواست مساعدت ارائه کردهایم.

در الگوی مجتمعهای آموزشی دانش آموزان روستایی با مشکلات ایاب و ذهاب روبه رو بودند

وی تصریح کرد: آموزش و پرورش محدودیتهایی دارد و وزیر آموزش و پرورش چندین بار در مصاحبههای خود از کمبود شدید نیروی انسانی صحبت کرده است اما آنچه باعث افزایش تراکم کلاسهای درس در مناطق شهری میشود این است که ما میخواهیم دسترسی را برای همه دانشآموزان فراهم کنیم و فردی از تحصیل محروم نباشد البته میپذیریم که تراکم بالا در مراکز استانها و شهرها باعث میشود، کیفیت آموزش آنگونه که باید حاصل نشود و لطمه ببیند هر چند در مدارس کمجمعیت که تعداد دانشآموزان خیلی اندک است نیز آموزش کیفی نیست چرا که بخشی از یادگیری از طریق گروههای اجتماعی و تعامل با یکدیگر اتفاق میافتد، طبیعی است که انگیزه تلاش و شور یادگیری با حضور یک یا دو دانشآموز در کلاس درس کاهش مییابد.

مدیرکل دفتر آموزش دبستانی وزارت آموزش و پرورش تصریح کرد: در دورههای مختلف در دهه های اخیر روشهای گوناگونی را برای آموزش دانش آموزان که در سایر کشورها مرسوم است را تجربه کردیم مانند مجتمعهای آموزشی که هدفش این بود، مدارس را در مناطق کم جمعیت دارای دانشآموز بیشتری کند و تعداد بیشتری دانشآموز در مدرسه حضور پیدا کنند اما این روش ها در دوره ابتدایی موفق نبود و دانش آموزان برای رفتن از روستایی به روستای دیگر با مشکلاتی مواجه بودند.

وی افزود: ما درحال تحقیق بر روی سایر الگوها هستیم و طراحی اولیه هم انجام شده که در مرحله مطالعه و تدوین است و معاون آموزش ابتداییدراین باره دستور داده و در حال بررسی و مطالعه هستیم، شاید بتوان راهکاری پیدا کردکه هم بهرهوری مدارس روستایی را بالا ببریم و هم کمک کنیم دانشآموزان روستایی در مکانهایی که تعداد دانشآموز به حد استاندارد رسیده و یادگیری بهتر اتفاق میافتد، حضور یابند از سوی دیگر در مدارس شهری تراکم دانشآموز تعدیل میشود.

راهبران آموزشی به معلمان مدارس روستایی آموزش میدهند

شکوهی اظهارکرد: برای اینکه حداقل کیفیت را در مدارس روستایی داشته باشیم، راهبران آموزشی فعالیت میکنند که برای نظارت برآموزش در مدارس روستایی پیشبینی شده است، این راهبران با معلم جلساتی را تشکیل میدهند و او را در طراحی آموزشی، مدیریت کلاس و انتخاب شیوههای مناسب تدریس راهنمایی میکنند و بازخوردهایی را به آنها میدهند برای اینکه کمک کنند معلم کار خود را بهتر انجام دهد؛ در شهرها نیز امسال تأکید کردیم این نقش را اعضای گروههای آموزشی داشته باشند با توجه به اینکه گروههای آموزشی بیشتر در مناطق مستقر هستند نقش راهبری آموزشی را در مدارس شهری برعهده داشته باشند تا بتوانند به معلمانی که جمعیت دانشآموزی کلاسهای درس آنها بالاست کمک کنند.

50 هزار کلاس چندپایه در کشور وجود دارد

مدیرکل دفتر آموزش دبستانی در پاسخ به این پرسش که هماکنون وضعیت میانگین دانشآموز در کلاسهای درس دوره ابتدایی به چه صورت است؟ تصریح کرد: میانگین تراکم دانشآموزان دوره ابتدایی در مدارس دولتی کل کشور 25 نفر برای سال گذشته بود و نسبت دانشآموز به معلم 27.5 به 1 بود؛ در میانگین کل چندان با استانداردها فاصله نداریم و اگر همه دانشآموزان ما در شهرها بودند میتوانستیم استاندارد را رعایت کنیم اما چون دانشآموزان روستایی هم داریم و به مدارس با حداقل جمعیت دانشآموزی باید معلم اختصاص دهیم تراکم کلاسهای درس در مناطق شهری بالا رفته است و به بالای 30 نفر میرسد.