در این صفحه میتوانید تمام مطالب مرتبط با «فلسفه» را مشاهده کنید. آخرین مقالات و منابع در دسترس هستند.
خلاصه مطالبی که در این صفحه می خوانید : درسگفتارهای فلسفهٔ دین از مصطفی زالی و نگاهی به کتاب تاریخ فلسفه اخلاق، دستنامه آکسفورد و درس گفتارهای فلسفه اخلاق از شیرزاد پیک حرفه و ترجمۀ مدخل فلسفهٔ بهروزی از دانشنامه فلسفی استنفورد و نشست فلسفه و الهیات: آیا غرب را یکسویه فهمیده ایم؟ و گفت وگو با موسی اکرمی درباره جایگاه برجسته میرشمس الدین ادیب سلطانی در فلسفه ایران و درسگفتارهای فلسفه حقوق از رضا بهشتی معز و درسگفتارهای خداباوری و خداناباوری، علم و دین در فلسفهٔ ویتگنشتاین از زهیر باقری نوع پرست و فلسفه ورزی به سبک دوباتن؛ حمیده بحرین
با استفاده از لینک های زبر می توانید به مطالب مورد نظر خود در سایت
انجمن اپتیک و فوتونیک ایران دسترسی پیدا کنید
صدانت
درسگفتارهای فلسفهٔ دین از مصطفی زالی
آنچه غالباً در فضای عمومی کشور ما تحت عنوان کلام جدید شناخته میشود، عنوانی است که به دلایل تاریخی بر مجموعهای از مسائلی اطلاق میشود که در سنت غربی تحت عنوان فلسفهٔ دین شکل گرفته است. فلسفهٔ دین به دنبال بررسی فلسفی مفاهیم محوری ادیان همچون مفهوم خدا و براهین ناظر به اثبات وجود خدا، نسبت میان علم و دین، معرفتشناسی باور دینی، صفات خدا، معاد جسمانی و مسئلهٔ شر است. از این رو فلسفهٔ دین را میتوان نقطهٔ تقاطع زمینههای متنوع فلسفی چون متافیزیک، معرفتشناسی و اخلاق دانست.
این درس بر مسائل مطرح در سنت فلسفهٔ دین معاصر با رهیافتی تطبیقی متمرکز است. برای پیگیری یک رهیافت تطبیقی به مسائل فلسفهٔ دین، یکی از متون مقدماتی فلسفهٔ دین معاصر[1] به همراه مباحثی منتخب از مرحلهٔ دوازهم کتاب نهایهٔ الحکمه مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت. هدف از این درس آشنایی ...
ادامه مطلب صدانت
نگاهی به کتاب تاریخ فلسفه اخلاق، دستنامه آکسفورد
نگاهی به کتاب تاریخ فلسفه اخلاق، دستنامه آکسفورد
نويسنده متن معرفي: الهام یوسفی
در باب اهمیت تاریخ فلسفه در مطالعات فلسفی هر آنچه بگوییم تکرار سخن پیشینیان است. تاکنون آثار بسیاری در تاریخ فلسفه منتشر شده است؛ فردریک کاپلستون با مجموعه نُه جلدی مشهورش، آنتونی کنی، برتراند راسل، ویل دورانت، ویلیام ساهاکیان و برخی دیگر آثاری درخور توجه و مقبول در این حوزه منتشر کرده اند. این آثار به همه حوزه های فلسفه نگاهی تاریخی داشته اند؛ مثلاً آنتونی کنی در مجموعه چهارجلدی اش با نام تاریخ فلسفه غرب ذیل شاخه های گوناگون فلسفه دیدگاه هر فیلسوف در آن باب را جداگانه مطرح می کند. یا در مجموعه کاپلستون هر فصل به فیلسوفی اختصاص یافته و در آنجا دیدگاه آن فیلسوف در باب موضوعات مختلف آورده شده است. اما تا دو دهه اخیر به تاریخ نگاری مستقل در باب فلسفه اخلاق حتی...
ادامه مطلب صدانت
درس گفتارهای فلسفه اخلاق از شیرزاد پیک حرفه
درس گفتارهای فلسفه اخلاق
شیرزاد پیک حرفه
عضو هیئت علمی گروه فلسفه دانشگاه بین المللی امام خمینی
درس گفتارهای فلسفه اخلاق با این پرسش آغاز می شوند که واکاوی «فلسفه اخلاق» برای فرهیختگان و تحصیل کرده های جامعه و اساتید و دانشجویان، که خود از گروه های مرجع و الگوهای «اخلاقی زیستن» در جامعه اند، چه سودی دارد. وقتی ما سرشت چیزی را می کاویم، با حقایق جدیدی درباره آن آشنا می شویم که پیش تر از آن بی خبر بودیم. مثلاً، با مطالعه علم زیست شناسی از حقایق جدیدی درباره ارگانیزم های طبیعی و با مطالعه علم اقتصاد از فرآیندهایی که چگونگی کار بازار را تبیین می کنند آگاه می شویم. اما اخلاق چیزی است که بیشتر ما، حتی پیش از مطالعه آکادمیک، با آن آشناییم. همه جوامع دارای مجموعه ای از قواعد اخلاقی اند و بیشتر مردم، پیش از رسیدن به بزرگ سالی، با این قواعد آشنا می ...
ادامه مطلب صدانت
نشست فلسفه و الهیات: آیا غرب را یکسویه فهمیده ایم؟
نشست «فلسفه و الهیات: آیا غرب را یکسویه فهمیده ایم؟» با همکاری انجمن های علوم سیاسی و جامعه شناسی دانشگاه شهید بهشتی با حضور زانیار ابراهیمی، مسعود آذرفام، بهنام جودی و رضا نجف زاده، بعد از ظهر روز چهارشنبه در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.
دریافت صوت این نشست
نسبت فلسفه و الهیات
در این نشست رضا نجف زاده عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی با موضوع «نسبت الهیات و فلسفه» به سخنرانی پرداخت. او گفت: خوانش رساله هایی چون پولس قدیس، نوعی الهیات رهایی بخش را در دوران نخست کلیسا می آفریند چرا که پولس در نامه به رومیان، الهیات سیاسی ایمان محور (الهیات محبت) را در مقابل الهیات سیاسی شریعت محور (یا الهیات شکنجه و رنج) قرار می دهد. یکی دیگر از بزرگانی که به نسبت فلسفه و الهیات اندیشید، اسپینوزاست. او در فصل ۱۵ رساله «الهیات سیاسی» می گوید:...
ادامه مطلب صدانت
گفت وگو با موسی اکرمی درباره جایگاه برجسته میرشمس الدین ادیب سلطانی در فلسفه ایران
گفتگوی روزنامۀ هم میهن با دکتر موسی اکرمی
جایگاه دکتر میرشمس الدین ادیب سلطانی در فلسفۀ ایران
شنبه، ۲۲ ماه مهر ۱۴۰۲، صفحۀ ۱۵ (فرهنگ)
میرشمس الدین ادیب سلطانی، پزشک، زبان شناس، مترجم، نویسنده، نقاش، ویراستار و فلسفه پژوه شهیر، صبح پنجشنبه ۲۰مهرماه ۱۴۰۲، در ۹۲سالگی در بیمارستان ایرانشهر دار فانی را وداع گفت. او که به زبان های انگلیسی، آلمانی، فرانسه، یونان باستان، عربی، ایتالیایی، روسی، عبری، ارمنی، لاتین، پهلوی، اوستایی، پارسی میانه و باستان مسلط بود، برای نخستین بار با ترجمه «سنجش خرد ناب»، سبکی متمایز در ترجمه متون فلسفی را به ایرانیان پیشنهاد کرد؛ روشی منحصربه فرد که در آن کوشیده می شد با استفاده از ظرفیت های زبان پارسی باستان و التفات به ریشه شناسی لغات، معادل هایی نو برای برخی از مفاهیم فلسفی برس...
ادامه مطلب صدانت
درسگفتارهای فلسفه حقوق از رضا بهشتی معز
توضیحات رضا بهشتی معز: ژاک الول Jacques Ellul (متولد ششم ژانویه ۱۹۱۲ در بوردو _ متوفای نوزدهم مه ۱۹۹۴) فیلسوف الهیاتی، سیاست، حقوق و تکنولوژی، جامعه شناس، نظریه پرداز رسانه و تبلیغات و یکی از چهره های پرکار، متضلع و نافذ اندیشه فرانسه قرن بیستم بود. از او تاکنون بیش از شصت اثر منتشر شده و همچنان نوآوری های نظری و بحث انگیز او چشم گیر است. سال گذشته اثر تازه ای از او منتشر شده که درس گفتارهای دوره دکتری فلسفه حقوق در دهه ۱۹۷۰ است. در آن سالها نه خود فلسفه حقوق به عنوان یک شاخه مهم معرفتی و نه حتی چهره اروپایی شاخص این حوزه در آن سالها “هانس کلسن” در فرانسه چندان شناخته و مورد بحث نبود. الول با این درس های دوره دکتری مدخلی مهم را گشود که تا امروز نامنتشر مانده بود.
به پیشنهاد دوستان حقوقدان و حقوق خوان “حلقه گزاره” دو...
ادامه مطلب صدانت
درسگفتارهای خداباوری و خداناباوری، علم و دین در فلسفهٔ ویتگنشتاین از زهیر باقری نوع پرست
زهیر باقری نوع پرست: نگرش ویتگنشتاین به خداباوری و خداناباوری با اغلب فیلسوفان متفاوت است و همچنین جایگاهی که او برای علم و دین در زندگی بشر قائل است با نگاههای رایج در مورد این دو پدیده تفاوتهای اساسی دارد. از این رو، اگر مایلید به شکلی کاملاً جدید و متفاوت به خدا، دین و علم بنگرید این درسگفتارها به شما توصیه می شود. در این جلسات به جایگاه دین، خدا و علم در فلسفهٔ ویتگنشتاین می پردازیم. این درسگفتارها بر مبنای کتابی است که به زبان انگلیسی نوشته ام و در دست چاپ است. این درسگفتارها به زبان انگلیسی است و زیرنویس فارسی دارند.
۱- جلسهٔ اول: دین و علم
در این جلسات قرار است درمورد نگرش ویتگنشتاین به دین، خداباوری و علم و طبیعت گرایی بپردازیم. در این ویدیو که نخستین ویدیو از این مجموعه است به بررسی ام...
ادامه مطلب صدانت
فلسفه ورزی به سبک دوباتن؛ حمیده بحرینی، رضا بهرامی، کاوه بهبهانی و ایمان فانی
مردم عادی همیشه دور از فلسفه و بی بهره از زیبایی های آن بودند و کسی به فکر بیان کردن مفاهیم فلسفی به زبان ساده نبود. یکی از کسانی که در این زمینه تلاش های بسیاری کرده، آلن دوباتن است. فیلسوف و نویسنده سوییسی که کتاب های او کمک بسیاری به این روند کرده و همواره به دنبال پاسخی برای مهم ترین پرسش های زندگی انسان بوده است. از مجموعه «به روایت مدرسه آلن دوباتن» تاکنون سه کتاب با عناوین «هفت مهارت عاطفی برای خوب زیستن»، «فرهنگ به چه کار می آید» و «رام کردن سرمایه داری» به همت نشر کرگدن منتشر شده است.
نشست هفتگی شهرکتاب در روز سه شنبه ۳۰ خرداد ۱۴۰۲ به تحلیل و بررسی فلسفه ورزی به سبک دوباتن اختصاص داشت که با حضور حمیده بحرینی و رضا بهرامی در مرکز فرهنگی شهر کتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر (بخار...
ادامه مطلب صدانت
مصطفی ملکیان: فلسفه برای زندگی؛ ضرورتِ عقلانی و اخلاقیِ «اصلاح اجتماعی»
فلسفه برای زندگی[۱]
مصطفی ملکیان
تنظیم: سید حسن صالحی[۲]
اشاره: مصطفی ملکیان در این سخنرانی، مثالِ زندگی آدمی را مثالِ «سفری ناگزیر» در راهی می داند که چاره ای جز گذشتن از آن نیست؛ راهی سنگلاخ و پُرخطر و ناهموار. از نگاه ملکیان، آدمی به اقتضای عقلانیت باید در این سفر دست به دو کار بزند: هم تا جایی که می تواند، در تعمیر و مرمتِ جاده بکوشد و هم خودروِ خود را به ضربه گیرهایی قوی مجهز کند که کمترین فشار را از جاده متحمل شود. زندگیِ آدمی هم همین گونه است؛ انسانِ عقلانی، به اقتضای عقلانیت، دو وظیفۀ «اصلاح اجتماعی» و «اصلاح فردی» را بر عهده دارد و نمی تواند هیچ کدام از این دو را نادیده بگیرد. پرداختن به یکی از این وظایف، هرگز ما را از پرداختن به وظیفۀ دیگر بی نیاز نمی کند. از این رو، روشنفکران و مصلحان، هر کدام بنا به ...
ادامه مطلب صدانت
پرونده ی فلسفه تحلیلی در زندگی روزمره
متن پیش رو اولین جلسه از سلسله جلسات پرونده «فلسفه تحلیلی در زندگی روزمره» است که به صورت ۱۴ گفتگوی اینستاگرامی به میزبانی محمدرضا واعظ و به همت موسسه فرهنگی هنری پیدایش(رویش دیگر) در بهار ۱۴۰۱ برگزار شده است. فیلم تمام جلسات در انتهای این صفحه موجود است.
.
.
میزگرد اول با عنوان: فلسفۀ تحلیلی و زندگی روزمره
با حضور: دکتر بابک عباسی، دکتر حسین شیخ رضایی، دکتر ابراهیم آزادگان و دکتر محمدرضا واعظ شهرستانی
محمدرضا واعظ: فلسفه تحلیلی در زندگی روزمره بحث مفصلی است و شاید بسیاری که این عنوان را دیده اند به نظرشان جالب یا حتی عجیب آمده است و در این ارتباط نگاه های متفاوتی به این عنوان داشتیم. نکته جالب این است که سه نفری مهمان ما در این برنامه هستند که مدیران گروه فلسفه در دانشگاه های مختلف ایران هستند. در خدمت دکتر شیخ رضایی هستیم، رئیس گروه مطالعات ...
ادامه مطلب صدانت
ثبت نام دوره ی درآمدی بر فلسفه سیاسی تحلیلی
چنانچه گفته اند فلسفهٔ سیاسی به ایضاح مفاهیم سیاسی، معیارها، قواعد و اصول هنجاری سیاست، نظریه ها یا ایدئولوژی های سیاسی و سیاست کاربردی می پردازد. باید توجه داشت که فلسفهٔ سیاسی این ایضاح را به نحو توصیفی انجام نمی دهد بلکه اولا و بالذات هنجاری است؛ یعنی با این موضوع سر و کار دارد که به لحاظ اخلاقی چه چیزی درست و چه چیزی نادرست است؟ به عبارتی فلسفهٔ سیاسی در جست وجوی حقیقت در باب شیوه ی سامان بخشی به زندگی اجتماعی و سیاسی مان است. فلسفهٔ سیاسی می پرسد چه شیوه ای برای سامان دادن به زندگی اجتماعی و سیاسی ما درست است؟
ما در این دوره چند پرسش را انتخاب کردیم تا پیرامون آن ها اندکی تأمل و استدلال کنیم و چالش های پیش روی مباحث را طرح کنیم. در جلسه نخست پیرامون چیستی و چرایی فلسفهٔ سیاسی سخن خواهیم گفت. در جلسهٔ بعد نیز با این پرسش آغاز می کنیم که...
ادامه مطلب صدانت
گفتار مصطفی ملکیان در نشست رونمایی از کتاب فلسفه سیاسی؛ ضرورت جمع عقلانیت و اخلاق در سیاست
گفتار مصطفی ملکیان در نشست رونمایی از کتاب فلسفه سیاسی
ضرورت جمع عقلانیت و اخلاق در سیاست
محسن آزموده
روزنامه اعتماد، شماره ۵۲۴۲، دوشنبه ۶ تیر ۱۴۰۱
درآمد: مصطفی ملکیان، پژوهشگر نام آشنای فلسفه و اخلاق در ایران در یک دهه اخیر، عمدتا بر اصالت فرهنگ و اولویت فرد و توجه به درونیات انسان یعنی باورها، احساسات و خواسته های او تاکید داشته و کمتر به اصلاحات اجتماعی و مهم تر از آن نهاد سیاست پرداخته است. از این رو مقدمه تحلیلی و خواندنی او بر کتاب «فلسفه سیاسی» (درآمدی کامل) می تواند نشان گر چرخش یا تحولی -ولو ناچیز- در دیدگاه های او تلقی شود. او البته در بخش پرسش و پاسخ نشست رونمایی این کتاب به روشنی گفت که قبلا به اهمیت سعادت جمعی به عنوان شرط حصول سعادت فردی، کمتر توجه داشته است. ملکیان البته بلافاصل...
ادامه مطلب صدانت
درس گفتارهای احمد رجبی با عنوان درآمدی به فلسفه متاخر هایدگر، شرح و تفسیر رساله اینهمانی و تمایز
در این درس گفتارها کوشیده شده است از طریق شرح و تفسیر دو نوشتار مهم و مشهور “اصل اینهمانی” و “قوام هستی خداشاختی متافیزیک” از رساله “اینهمانی و تمایز”، درآمدی به چارچوب اندیشه متاخر و پس از گشت هایدگر به دست داده شود. تاکید اصلی در مسیر تفسیر این دو متن، بر مساله امکان عقلانیت و حقیقت در فلسفه است، بدین معنا که بر خلاف دیدگاه رایج، هایدگر متاخر دقیقا دغدغه عقلانیت و مسئولیت آزاد عقلانی انسان در تعلق به افق الزام آور حقیقت را دارد. نقد بنیادینی که او به متافیزیک وارد می کند، برخاسته از بحرانی ست که سیر تاریخی متافیزیک به واسطه نگاه بنیادگذارانه میان عقل و وجود تا هگل و نهایتا نیچه به سوی آن پیش رفته، و آن چیزی نیست جز اندراج وجود ذیل عقل خوداندیش و تبدیل...
ادامه مطلب